کولیس چیست

یکی از ابزار های اندازه گیری دستی که با کمک آن می توان عمق، شعاع و قطر لوله و همچنین قطر و عمق قطعات در تراشکاری و … را با روشی دقیق و پیشرفته در مشاغلی مانند تاسیساتی، تراشکاری و … اندازه گیری کرد کولیس است. اما کولیس چیست و انواع آن کدام است؟

کولیس از جمله ابزار های مناسب برای اندازه گیری است که با در اختیار داشتن آن می توانیم کارهای مربوط به اندازه گیری در عمق، قطر و … را با دقت و مهارت بالایی انجام دهیم. سنجیدن این پارامترها برای کاربران مهم بوده و از انواع کولیس برای بالا بردن دقت در کارهای اندازه گیری استفاده می کنند و با توجه به اهمیت این موضوع نیاز است که در قدم اول بدانیم کولیس چیست و پس از آن نیز با نحوه درست استفاده کردن از این ابزار و کاربرد های آن آشنا شویم. در ادامه با آروا همراه باشید تا اطلاعات کامل و مفیدی در جهت شناخت این ابزار و استفاده کاربردی از آن در کارهای خود کسب کنید.

کولیس چیست؟

کولیس (caliper) یک ابزار اندازه گیری دستی است که با کمک آن می توانیم میزان طول، عمق و قطر اشیاء و اجسام را اندازه گیری کنیم. این ابزار به طور عموم ظاهری تقریبا شبیه به یک خط کش دارد با این تفاوت که دارای شاخک هایی در بالا و پایین انتهایی آن است و در برخی از انواع نیز دارای عقربه های ساعتی و صفحه دیجیتال است. در واقع برای اینکه بدانیم کولیس چیست باید از نحوه کار با آن و اینکه از این ابزار در چه مشاغلی استفاده می شود نیز مطلع شویم.

 در واقع کولیس به زبان ساده اینگونه تعریف می شود: یک ابزار دقیق اندازه گیری که برای سنجیدن و مقیاس فاصله ها استفاده می شود و قطر سنج یکی دیگر از نام هایی است که به این ابزار اطلاق می شود.همانطور که گفتیم کولیس (caliper) یک ابزار دقیق جهت اندازه گیری است که برای استفاده از آن نیاز است تا کمی مهارت داشته باشیم و بتوانیم اعداد درج شده روی صفحه آن را به درستی خوانده و نحوه کار کردن با آن را نیز بدانیم.

در ادامه این مطلب و در جهت شاخت هر چه بهتر از اینکه کولیس چسیت به کاربرد ها و انواع مختلف آن اشاره می کنیم و هر کدام را معرفی و توضیح می دهیم.

تاریخچه ساخت کولیس

ناریخچه و پیدایش کولیس طبق تحقیقاتی که انجام گرفته است به دوران پیش از مسیح باز می گردد که با اشکال چوبی و با شاخک های ثابت و متغیری که داشتند در روم باستان و یونان و حتی در دوران ساسانیان مورد استفاده قرار می گرفته اند. در ساخت کولیس به شکل مدرن و پیشرفته امروزی دو روایت وجود دارد که یکی از آنها به این صورت است که در سال ۱۹۶۳ یک شخص فرانسوی به نام پیتر ورنیر این ابزار را اختراع کرده است که با کمک فک های آن می توان کارهای اندازه گیری را انجام داد و به احترام ایشان نام دیگر این ابزار را ورنیه نیز نامیده اند.

اما در روایت دوم زمان اختراع این ابزار را به سال ۱۹۱۴ مربوط می دانند که توسط یک فرد ژاپنی به نام مویتو تویو اختراع شد و طی سال های متمادی این ابزار تکامل یافت تا اینکه در سال ۱۹۶۳ به صورت انبوه تولید شد. در حال حاضر این ابزار دارای مدل های مختلفی است.

کاربرد کولیس چیست

از ابزار های اندازه گیری برای سنجیدن میزان فاصله ها استفاده می شود که دارای مدل ها و انواع متفاوتی هستند و با توجه به اینکه موضوع بحث ما کولیس است باید به چگونگی استفاده و نحوه سنجیدن طول، قطر و عمق اشیا از جمله لوله و مهره ها اشاره کنیم. در تعریف اینکه کاربرد کولیس چیست باید بگوییم که از این ابزار مهم جهت اندازه گیری قطعات در مشاغلی مانند تراش کاری،نجاری، مهندسی و … استفاده می شود.

انواع کولیس

ابزار های اندازه گیری مانند کولیس ها از جمله وسیله هایی هستند که دارای انواع مختلف هستند که از آنها می توان در موارد مختلف و متنوعی جهت اندازه گیری استفاده کرد. انواع کولیس ها در شکل و ظاهر و نحوه استفاده با یکدیگر متفاوت هستند که در ادامه و در جهت شناخت هر چه بهتر از اینکه کولیس چیست انواع آن را به صورت کامل معرفی و هر کدام را توضیح می دهیم.

انواع کولیس ها را می توان بر اساس نوع ساخت مانند ساده، ساعتی و دیجیتال، و بر اساس شکل فک های آن مانند چرخان، متغیر و … دسته بندی کرد. ما در این مقاله تمام این مدل ها را در تحت عنوان انواع کولیس معرفی و توضیح می دهیم.

کولیس ساده یا ورنیه

کولیس ساده یا ورنیه

شکل ساده و ابتدایی از انواع کولیس ها است که دارای دهانه ثابت بوده و از آن جهت اندازه گیری های قطر داخلی و خارجی استفاده می شود. کولیس ساده در انتهاب خود دارای دو شاخک بلند در قسمت پایین و دو شاخک کوتاه در قسمت بالایی دسته است که برای اندازه گیری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. کار کردن با این ابزار اندازه گیری ساده بوده و تا ۳۰ سانت را با دقت بالا اندازه گیری می کند.

از کولیس ساده یا ورنیه در مشاغلی مانند آزمایشگاه ها و کارگاه های تراشکاری استفاده می شود و دارای دقت دو صدم میلی متر می باشد.

مزایا و ویژگی های کولیس ساده :

  • دقت بالا در اندازه گیری
  • اندازه گیری در دو مقیاس متر و اینج
  • قابل استفاده روی قطعات مختلف
  • عمر مفید طولانی

معایب کولیس ساده :

  • خواندن در برخی مواقع برای افراد تازه کار دشوار است

کولیس عقربه ای یا ساعتی

کولیس عقربه ای یا ساعتی

در تعریف اینکه کولیس چیست توضیح دادیم که؛ این وسیله کاربردی برای اندازه گیری است و انواع مختلفی دارد که یکی از انواع آن از لحاظ ساخت عقربه ای یا ساعتی است و دلیل نامگذاری آن نیز به این خاطر است که روی صفحه اصلی این ابزار یک درجه سنج شبیه به ساعت وجود دارد که با کمک باز و بسته کردن شاخک های کوچک و بزرگ میزان اندازه محاسبه شده ،روی عقربه ها نمایش داده می شود.

کار اندازه گیری با این نوع کولیس ساده است و ۱۵ تا ۳۰ سانتی متر را می توان با آن اندازه گیری کرد. چرخ دنده کوچکی در درون ساعت وجود دارد که دقت محاسبه را بالا می برد و میزان دقت نیز در این ابزار دستی دو صدم میلی متر تا یک هزارم میلی متر است.

ویژگی و مزایای کولیس ساعتی یا عقربه ای :

  1. خواندن آسان اعداد نمایش داده شده
  2. عدم نیاز به باتری جهت نمایش اعداد
  3. دارای صفحه نمایش عقربه ای

معایب کولیس ساعتی یا عقربه ای :

  • حساس به شرایط خاص آب و هوایی مانند گرمای شدید یا رطوبت بسیار بالا
  • دشوار بودن تعمیرات این دستگاه

کولیس دیجیتال :

کولیس دیجیتال

شکل مدرن و پیشرفته از کولیس ها است که روی بدنه آن یک صفحه نمایش دیجیتال قرار دارد و با کمک این قابلیت می توان با دقت بسیار بالایی به نسبت دو مدل قبلی کارهای انداه گیری را انجام داد. با کمک کولیس دیجیتال می توان مقیاس های مختلف مانند اینچ، متر، فوت و … را با دقت بالایی محاسبه کرد. کولیس دیجیتال نیز مانند عقربه ای و ساده دارای شاخک هایی کوتاه و بلند است که جهت اندازه گیری قطر داخلی، قطر خارجی و عمق از آنها استفاده می شود و دقت این ابزار مهم و کاربردی نیز یک صدم میلی متر است.

ویژگی و مزایای کولیس دیجیتال :

  • نمایش مقیاس مختلف متر ، اینچ ،فوت و…
  • خواندن آسان
  • قابلیت ذخیره اطلاعات
  • قابلیت اتصال به کامپیوتر

معایب کولیس دیجیتال :

  • تعمیرات دشوار
  • در برخی از شرایط آب و هوایی ممکن است دچار خطا شود

دقت اندازه گیری در انواع کولیس ها معمولا یک صدم تا دو صدم میلی متر و یا ۰.۰۰۰۵ الی ۰.۰۰۱ اینچ است.

نحوه اندازه گیری و خواندن کولیس ها

نحوه اندازه گیری و خواندن مهمترین کاری است که در هنگام استفاده از کولیس ها با آن سرکار داریم و از آنجایی که کولیس ها دارای شکل های عقربه ای، دیچیتال و ساده هستند، در دو مدل اولیه خواندن فاصله بدست آمده بسیار ساده و راحت است و روی صفحه نمایش داده می شود. آموزش نحوه خواندن و اندازه گیری در کولیس برای این است که استفاده از این ابزار را بهتر یاد بگیریم و در نهایت شناخت بیشتری از اینکه کولیس چیست بدست آوریم.

منظور ما در این قسمت این است که چگونه با کمک کولیس ساده که اصطلاحا به آن مکانیکی گفته می شود کار اندازه گیری و نحوه خواندن را انجام دهیم. در قدم اول با کمک فک ها میزان فاصله را مشخص می کنیم که در این مرحله یک عد روی خط کش ثابت و یک عدد روی ورینیه که متحرک است، مشخص می شود. عدد نمایش داده شده در اکثر مواقع به صورت اعشار است که در این مرحله باید ببنیم که ورنیه و خط کش ثابت روی کدام یک از اعداد منطبق هستند و عدد متقارن روی خط کش ثابت و ورنیه را به عنوان میزان اندازه بدست آمده یادداشت می کنیم.

آموزش خواندن کولیس

برای مثال در نظر بگیرید که قطر بیرونی یک شی ء را اندازه گیری کرده اید و عدد روی خط کش اصلی ۱۲ میلی متر است و عدد روی ورنیه بین ۱۲ و ۱۳ میلی متر را نشان می دهد .در اینجا می بایست روی ورنیه و خط کش اصلی را ببنیم که کدام یک از اعداد روی هم منطبق هستند تا عدد به دست آمده را میزان اندازه اصلی در نظر بگیریم.

کلام آروا:

ابزار های زیادی تولید و ساخته می شوند که کارهای اندازه گیری را می توانیم با کمک آنها انجام دهیم در این بین کولیس ها برای انداز گیری قطر، عمق و شعاع اشیاء و قطعات مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. کولیس ها دارای انواع مختلفی هستند که ما در این مقاله به معرفی انواع آن پرداختیم و نحوه کار کردن با این ابزار دستی را شرح دادیم.

پیشنهاد می شود برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص این ابزار و کسب مشاوره های رایگان با همکاران ما در آروا تماس حاصل نمایید.همچنین می توانید سوالات خود را در قسمت نظرات در زیر همین مطلب نیز مطرح کنید(سوالات و نظرات شما به سرعت منتشر می شوند)

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.